İai Geleneği
Mitolojik devirlerden beri "İai", büyük kılıç sanatı olarak anılır. Tarihçesi, kılıç yapımının mükemmelliğe ermesiyle
içiçedir ve gelişimi Japon savaş sanatları içinde merkezi
bir rol oynar.
Nesiller boyu aktarımla gelişen İai geleneği, 600 yıl önce Hayashizaki Shigenobu'nun
elinde belirgin kimliğine kavuşmuştur. Eski Oshu eyaletinde
doğan Shigenobu, Yamaga eyaletinin Tateoka-Chô şehrindeki
Hayashizaki Myôjin tapınağına dua etmeye gitmişti.
Aniden gelen bir aydınlanmayla, İai'ın doğasındaki
gerçeğe ulaşıverir. İai'ı sistemli bir hale getirerek
başlı başına bir bujutsu (savaş sanatı) kurar, adını
da Hayashizaki-Ryu ya da Shigenobu-Ryu koyar. Ölümünden
bu yana İai'ın dahi yaratıcısı ve kurucusu olarak anılır.
Bugün yaklaşık yirmi beşi yaşayan pek çok İai stiline
öncülük etmiştir.
İai Uygulaması
Zırh
(bogu) ve bambu kılıç (Shinai) kullanan iki Kendocu,
kimin kazandığını
ve kimin yenildiğini belirleyecek bir maç yapar.
İaido ise, hayali bir rakibe karşı ve zengin uygulama
çeşitliliğiyle,
kesme, saldırı ve savunma gibi eylemlerin gerçek
kılıçla nasıl yapılacağını inceler.
Kılıç ustası, otururken, yürürken,
bütün yönlerden gelecek saldırılara hazır olmalı,
kendini savunabilmeli ve bunlara karşılık verebilmelidir.
İaido'da
saldırı ve savunma, ma-ai (mesafe), hasuji (kılıç
kesiş açıları) ve te-no-uchi (kılıç tutma) bilgileri
açısından
ele alınır. Birlik bilgisi de, uyumlu kılıç ve
beden hareketiyle rakibin saldırısına nüfuz etmek ve
psikolojik
zayıflığından faydalanarak onu yenmekle incelenir.
Bu gerçek "Kendini Savunma"dır. Gerçek İai Ruhu
İaido'nun
en derin öğretisi ruhsal alandadır. İai, sadece bir
düşmanı saf dışı etmek olarak değil, içimizdeki
düşmanı yenmek olarak ele alınmalıdır. Burada söz
konusu olan
zafer, kin nedir bilmeyen bir yüreğe sahip olmak
ve kılıcı asla
çekmemekte yatar. Bu bilgi İaido'nun eski adlarından
olan Saya-no-uchi'de gizlidir. Anlamı "Kılıcı çekmeden
yenilmezliğe ermek"tir.
Diğer
bir deyişle İai, kötü niyetli değil, huzurlu olmaya
dayalı insansal mükemmelliğe gidiş yoludur. İai'ın
modern
anlamı, insan hayatındaki barış ve huzurdur. Daha
geniş olarak "Yılmadan çalışma sayesinde, evrenle
uyumlu yaşama yolu" anlamına da varılır.
Kendo'yla Bağlantısı
Zamanımızın
çok önemli bir İaidocusu olan Nakayama Hakudo, Kendo
ve İaido'ya "Bir kuşun iki kanadı gibi ayrılmaz" olarak
bakıyordu. Kılıç sanatında ustalaşmak isteyen için,
bu ikisinden biri eksikse mükemmelliğe varmanın imkansızlığına
inanıyordu.
Okullar/Stiller
Pek
çok Ryu-ha ya da okul vardır. En yaygınları şunlardır:
Muso Shinden Ryu, Muso Jikiden Eishin Ryu, Tamiya Ryu,
Hoki Ryu, vs. Bir ömür boyu çalışmak
bile
bu stillerin hepsinin öğrenilmesine yetmez.
1968'den
bu yana onbir kılıç ustasından oluşan bir komisyon
Zen Nihon Kendo Renmei
(Japon
Kendo Federasyonu)
önderliğinde
toplanarak, değişik stillerin önemli özelliklerini
oniki Kata'da toplamışlardır. Bu seri ZNKR
Seitei İai Kata
adını taşır.
Yeni başlayanların da çalışabileceği bu
kata serisi, bütün stillere ait prensiplerin
yüzde
doksanını
içerir. Yine
de gerçek ustalık ve İai ruhunun anlaşılması
eski Ryu-ha'ların (stillerin) çalışılmasıyla
mümkündür.
İai: "Yay" diye okunur. Kaynak: Avrupa Kendo Federasyonu Web Sitesi |